enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,7374
EURO
35,1056
ALTIN
2.437,18
BIST
10.471,32
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
29°C
İstanbul
29°C
Açık
Çarşamba Açık
30°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
30°C
Cuma Az Bulutlu
28°C
Cumartesi Az Bulutlu
29°C

Ölü olmasına rağmen halen mavi ışık parlaması yayan yıldız

Dünya’ya bir milyar ışık yılı uzakta, “Tazmanya Canavarı” olarak isimlendirilen meyyit yıldızın, patladıktan sonra hala aktif olduğunu gösterecek biçimde uzaya güç yaydığı belirlendi.

Ölü olmasına rağmen halen mavi ışık parlaması yayan yıldız
19.11.2023 03:54
6
A+
A-

CNN’nin haberine nazaran, astronomlar, “Tazmanya Canavarı”nın Eylül 2020’de tespit edilen birinci patlamasından sonra yıldızın vefatına neden olan patlama kadar güçlü, kısa, parlak parlamalar tespit etti.

Söz konusu yıldızın vefatına neden olan birinci patlamanın, giderek parlaklaşan bir yıldızın patlayarak kütlesinin birçoklarını dışarı atması manasına gelen tipik bir “süpernova” olmadığı, “Parlak Süratli Mavi Optik Geçişi (LFBOT)” ismi verilen ender bir patlama tipi olduğu belirtildi.

İlk kez 2018’de keşfedilen LFBOT’ların birkaç gün içinde azami parlaklığa ulaşarak söndüğü, süpernova parlamasının ise haftalar yahut aylar sürebildiği tabir edildi.

IŞIK PARLAMALARI DÜNYA ÇAPINDA 15 GÖZLEMEVİ TARAFINDAN 120 GÜN BOYUNCA İZLENDİ

Araştırmada, “Tazmanya Canavarı”na ilişkin LFBOT’ye AT2022tsd ismi verildiği ve Dünya çapında 15 teleskopla gözlemlendiği bilgisi yer aldı.

Araştırmanın başyazarı, Cornell Üniversitesi Astronomi Kısmı öğretim üyesi Anna Ho, yaptığı açıklamada, “Şaşırtıcı bir halde, beklendiği üzere istikrarlı bir halde sönmek yerine, kaynak (Tazmanya Canavarı) kısa bir müddetliğine tekrar tekrar parladı. LFBOT’lar zati tuhaf, egzotik olaylar fakat bu daha da tuhaftı. Daha evvel rastgele bir süpernovada yahut ‘Hızlı Mavi Optik Geçişi’nde bu kadar süratli ve aylar sonraki parlaklığı birinci patlama kadar güçlü bir ışık hiç görmemiştik. ” tabirlerini kullandı.

Ho, 2,4 metrelik, Tayland Ulusal Teleskobu’na monte edilen yüksek süratli kamera (ULTRASPEC) da dahil 15 gözlemevinin, 120 gün boyunca, 14 sistemsiz ışık atımı izlediğini ve bunun muhtemelen LFBOT tarafından yayılanların yalnızca bir kısmı olabileceğini belirtti.

Bazı parlamaların yalnızca onlarca saniye sürdüğünü, bunların gökbilimcilere nazaran birinci patlamanın oluşturduğu bir yıldız kalıntısı yani ağır bir nötron yıldızı ya da kara delik kaynaklı olabileceğini vurgulayan Ho, LFBOT’ları incelemenin, bir yıldızın sırf patlama ve kalıntıyla biten hayat döngüsünden çok, vefatından sonraki oluşumlar hakkında daha fazla bilgi sunabileceğini vurguladı.

Ho, birinci patlamanın, “kozmik felaketler için büsbütün farklı bir yol olan” bir yıldızın kara delik ile birleşmesi üzere alışılmadık bir olay tarafından tetiklenmiş olabileceğine işaret etti.

Araştırmanın müelliflerinden, Avustralya Swinburne Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Jeff Cooke da yaptığı açıklamada, “(LFBOT’lar), Güneş gibisi yüz milyarlarca yıldızdan oluşan bir galaksinin tamamından daha fazla güç yayıyor. Bu muazzam ölçüdeki gücün gerisindeki düzenek şimdi bilinmiyor. Ancak bu örnekte, birinci patlama ve sönümlenmeden sonra güçlü patlamalar devam etti. Bunlar süpernovalarda olduğu üzere haftalar ya da aylar yerine, dakikalar içinde çok süratli bir biçimde oldu.” dedi.

Yüksek güç üretimi ve kısa vadeli patlamalar nedeniyle fiziğin sonlarının zorlandığını belirten Cooke, süratli patlama ve sönmelerin tüm bu gücün nispeten küçük bir kaynaktan üretildiğini gösterdiğini, bunun bir kara delik olması halinde unsurların ışık suratına yakın bir süratle uzaya püskürtüldüğünü kaydetti.

Araştırma Nature mecmuasında yayınlandı.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.