DOLAR
18,8394
EURO
20,2160
ALTIN
1.131,60
BIST
4.930,18
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Kar Yağışlı
1°C
İstanbul
1°C
Kar Yağışlı
Salı Az Bulutlu
3°C
Çarşamba Hafif Yağmurlu
5°C
Perşembe Çok Bulutlu
5°C
Cuma Çok Bulutlu
6°C

Bakan Nebati: Bütçe açığı 139,1 milyar lira

Bakan Nebati: Bütçe açığı 139,1 milyar lira
17.01.2023 00:57
0
A+
A-

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde gerçekleştirilen toplantıda, 2022 yılını değerlendirdi ve 2023 hedeflerini paylaştı.

Türkiye Ekonomi Modeli ile önemli bir başarı hikayesi yazdıklarını ifade eden Nebati, küresel enflasyonun tarihi yüksek seviyelerde seyrettiği, taşımacılık maliyetlerinin hızla yükseldiği, son yüzyılın en zor senelerinden olan 2022’de, makroekonomik göstergelerin tamamına yakınında başarı elde ettiklerini vurguladı.

Bakan Nebati, Türkiye Ekonomi Modeli’nin temel politika araçlarını “TL tasarrufların özendirilmesi, selektif kredi politikası ve yatırım ortamının iyileştirilmesi” olarak belirlediklerini anımsatarak, bu politika araçlarının etkin kullanımıyla birlikte dengeli ve sürdürülebilir bir büyümeyi hedeflediklerini kaydetti.

TL tasarrufları artırmak, finansal istikrarı güçlendirmek ve finansal derinliği artırmak üzere başta Kur Korumalı Mevduat ve Katılma Hesabı olmak üzere birçok yeni adımı devreye aldıklarını hatırlatan Nebati, kısa bir sürede döviz tevdiat hesaplarında Cumhuriyet tarihindeki en yüksek düşüşe imza attıklarını bildirdi.

Nebati, 2022’nin ikinci yarısından itibaren döviz kurlarında istikrarı sağlarken finansal istikrarı da sağlamlaştırdıklarını, TL’nin reel olarak değer kazandığını ifade ederek, TL’ye cazibeyi artırmak için ayrıca 6,6 milyar TL’ye ulaşan Gelire Endeksli Senet ihraç ettiklerini ve DİBS ile temettü gelirlerinde stopaj indirimi yaptıklarını anlattı.

Finansal araçlarda çeşitlendirme ve finansal sistem dışındaki atıl tasarrufların finansal sisteme kazandırılması amacıyla 21 Kasım 2022’de devreye aldıkları 5 ton altın karşılığında ihraç edilen Darphane Altın Sertifikaları’na bireysel yatırımcıların büyük ilgi gösterdiğini aktaran Nebati, “Bu teveccühün ardından bugün de 10 tonluk ikinci altın sertifikası ihracına çıkıyoruz.” dedi.

“BORSA İSTANBUL, 2022 YILINDA DOLAR BAZINDA YÜZDE 111 İLE EN YÜKSEK GETİRİYİ SAĞLADI”

Nureddin Nebati, altın sertifikası ihraçları, Altın Tasarruf EkoSistemi ve Altın Dönüşümlü KKM uygulamasıyla 2022’de altın rezervlerinin 129 ton artırılmasına katkıda bulunduklarını belirterek, brüt rezervlerin de 129 milyar dolarla son 8 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını kaydetti.

Nebati, “Brüt rezervimizin 2022’de önceki yıla göre 18 milyar dolar artış kaydetmesinde KKM hesaplarının 1,4 trilyon TL’ye ulaşması, 11 milyar dolar tutarında Eurobond ihracı yapmamız ve ihracatımızın rekor seviyeye yükselmiş olması etkili olmuştur.” dedi.

Borsa İstanbul’daki yatırımcı sayısının 1,4 milyon kişi artmasıyla yatırımcı tabanının genişlediğini ifade eden Nebati, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Son bir yılda borsa şirketlerinin piyasa değeri yüzde 184 artışla 6,2 trilyon liraya ulaşmıştır. Halka arzları vergisel açıdan teşvik ederek şirketlerimizin 19,3 milyar liralık ek finansmana erişimine imkan sağladık. Böylece 2022 yılında 40 yeni şirket, Borsa İstanbul’da işlem görmeye başladı. Türkiye, borsa performansıyla gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerden olumlu ayrıştı.

Böylece Borsa İstanbul, 2022 yılında dolar bazında yüzde 111 ile en yüksek getiriyi sağladı. Yatırım, girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fon büyüklükleri de sermaye piyasamızın derinleşmesi konusunda katettiğimiz mesafeyi açıkça ortaya koyuyor.”

“EN YÜKSEK İHRACA İMZA ATAN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE OLMAYI BAŞARDIK”

Hazine ve Maliye Bakanı Nebati, 2022 sonunda BES’te toplam katılımcı sayısının 1,3 milyon artışla yaklaşık 15 milyon kişiye ulaştığını anımsatarak, sigortacılığın diğer bir alanı olan Türk Katılım Reasürans AŞ’yi kurmak suretiyle katılım ekosistemini daha da güçlendirdiklerini söyledi.

Geçen yıl 2021’e göre iç borçlanmanın ortalama vadesini 17 ay uzatarak 70 aya yükselttiklerini, maliyetini ise 14,9 puan azaltarak yüzde 10,7’ye düşürdüklerini bildiren Nebati, 2022’de hedefledikleri 11 milyar dolar tutarında yurt dışı tahvil ihracını başarıyla tamamladıklarını, zorlu piyasa koşullarında en yüksek ihracı gerçekleştiren gelişmekte olan ülke olmayı başardıklarını vurguladı.

Nebati, Dünya Bankası, çeşitli uluslararası finans kuruluşları ve ticari bankalar vasıtasıyla 3,5 milyar dolarlık yurt dışı finansman temin ettiklerini aktardı.

Selektif kredi anlayışıyla ve Hazine Destekli Kefalet Sistemi’yle 116 milyar lira kredi imkanı oluşturduklarını belirten Nebati, “İmalat sanayi öncülüğünde kullandırılan ticari kredi büyümesi 2021 yılının 25 puan üzerine çıkarak yüzde 36,1 seviyesine ulaşmıştır. Bu yüksek tutardaki ve orandaki ticari kredilerimizi güçlü bankacılık sektörümüz sayesinde işletmelerimize sağlıyoruz.” dedi.

Nebati, Türkiye’deki bankaların tahsili gecikmiş alacak oranının diğer gelişmekte olan ülkelerden daha düşük bir seviyede olduğunun altını çizdi.

“KİŞİ BAŞINA DÜŞEN MİLLİ GELİRİN BU YIL 12 BİN DOLARIN ÜZERİNE ÇIKACAĞINI ÖNGÖRÜYORUZ”

Bakan Nebati, küresel pazarlardaki yavaşlama ve paritenin olumsuz etkilerine rağmen ihracatın 254,2 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştığını aktararak, ilk 3 çeyrekte gerçekleşen büyümenin yüzde 60’ının makine ve teçhizat yatırımları ile net ihracattan kaynaklandığını söyledi.

Ocak-Eylül 2022 döneminde yakaladıkları yüzde 6,2’lik büyümeye işaret eden Nebati, küresel büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edilirken, Türkiye’nin büyüme tahmininin yukarı yönlü revize edildiğini belirtti.

Nebati, “İlk 3 çeyrekte ülke ekonomimizin performansını diğer ülkelerle kıyasladığımızda çok berrak bir tablo ortaya çıkmaktadır. Bu dönemde Çin bizim yarımız, ABD ve Almanya ise yarımızdan da düşük bir oranda büyüme kaydetmiştir. Yüksek büyüme performansımızın etkisiyle 2022 yılında kişi başına gelirimizin 10 bin dolar seviyesini aşacağını öngörüyoruz ki bu, Orta Vadeli Program tahmininizin de üzerindedir.

2023 yılında da kişi başına gelirimizin inşallah daha da yükselerek 12 bin doların üzerine çıkacağını öngörüyoruz.” şeklinde konuştu.

“290,4 MİLYAR TL’LİK VERGİ GELİRİNDEN VATANDAŞIMIZ LEHİNE VAZGEÇTİK”

Nureddin Nebati, Türkiye Ekonomi Modeli ile büyümede kırdıkları rekorları sağlam bir zemin üzerine inşa ettiklerini, bu zeminin önemli bir parçasının üretim olduğunu vurgulayarak, salgın öncesine göre üretimi yüzde 20 artırdıklarını, bu artışın AB’nin 5 katına, ABD’nin ise 7,5 katına tekabül ettiğini söyledi.

Turizmde geçen yıl 51,5 milyon ziyaretçi ve 46 milyar dolar gelir elde etmeyi beklediklerini aktaran Nebati, Kasım 2022 itibarıyla enerji ve altın hariç cari fazlanın 2021’e göre 14,3 milyar dolar iyileşerek 51,3 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Nebati, geçen yıl yaşanan küresel emtia fiyatlarındaki artıştan, tedarik zincirlerindeki kırılmaların sürmesinden, yüksek enflasyondan bahsederek, kasım itibarıyla enflasyonda başlayan düşüş eğiliminin süreceğini vurguladı.

Geçen yıl 290,4 milyar TL vergi gelirinden vatandaşlar lehine vazgeçtiklerini aktaran Nebati, istihdamın kasım itibarıyla 31,6 milyon kişiyle tarihi yüksek seviyeye ulaştığını, kadınların iş gücüne katılım oranının yüzde 36,4 ile rekor seviyede gerçekleştiğini, gençleri pek çok yönden çeşitli program ve projelerle desteklediklerini, genç girişimcilere uygun imkanlar sunduklarını, gelir vergisi istisnası tanıdıklarını anlattı.

“4 YILLIK ARADAN SONRA YENİDEN FAİZ DIŞI FAZLA VERMEYİ BAŞARDIK”

Hazine ve Maliye Bakanı Nebati, Türkiye Ekonomi Modeli ile birçok makro ekonomik göstergede rekorlar kıran ülkenin brüt dış borç stokunun 440 milyar dolar seviyelerinde yatay seyrettiğini, GSYH’ye oranla brüt dış borç stokunun gerilemeye devam ettiğini, toplam borçluluğu da azalttıklarını söyledi.

“2021 yılına kıyasla toplam borçluluğumuzu GSYH’ye oran olarak 23 yüzde puan azaltırken, gelişmekte olan ekonomilerde bu oran artış kaydetmiştir” diyen Nebati, hanehalkı, reel sektör, kamu ve finansal sektörün borçlarının GSYH’ye oranında da birçok ülkeye göre oldukça sağlam durumda olduklarını vurguladı.

Nebati, 2022 yılı bütçe sonuçlarının yüzlerini güldürdüğünü ifade ederek, şu bilgileri verdi:

“Makro göstergeler açısından son derece başarılı bir yıl olan 2022’de toplam bütçe giderimiz 2 trilyon 941 milyar lira, bütçe gelirimiz ise 2 trilyon 802 milyar lira olarak gerçekleşti ve bunun sonucunda bütçe açığımız yılın tamamında sadece 139,1 milyar lira oldu. Ayrıca, toplamda 171,8 milyar lira faiz dışı fazla verdik. Dolayısıyla küresel ekonomide sert türbülanslar yaşanırken, ülkemiz 4 yıllık aradan sonra 2022 yılında yeniden faiz dışı fazla vermeyi başardı.

Böylece bütçe öngörümüzden 139,3 milyar, OVP hedefimizden ise 322,1 milyar lira daha düşük bir bütçe açığıyla seneyi kapatmış bulunuyoruz. Orta Vadeli Program’da 131,4 milyar lira faiz dışı açık tahmininde bulunmuştuk. 2022’de sağladığımız yüksek bütçe performansıyla bu açığı telafi ettiğimiz gibi 171,8 milyar lira faiz dışı fazla vermeyi de başardık. Bu durum mutluluğumuzu ikiye katladı.”

“BÜTÇE AÇIĞI YÜZDE 1’İN ALTINDA GERÇEKLEŞECEK”

Nureddin Nebati, bütçe açığının GSYH’nin yüzde 3,5 seviyelerinde gerçekleşeceğini öngördüklerini ve OVP’de bu oranı yüzde 3,4 olarak revize ettiklerini belirterek, “OVP’de ilan ettiğimiz GSYH rakamı esas alındığında, bütçe açığının GSYH’ye oranının yüzde 1 olarak gerçekleşeceğini görüyoruz. Ancak, öyle ki GSYH gerçekleşmelerinin OVP beklentilerimizden daha yüksek seviyede olacağına ilişkin öncü göstergeler, bütçe açığımızın da yüzde 1’in altında gerçekleşeceğini işaret ediyor.

2022 yılındaki tüm zorlu koşullara rağmen son 20 yılın en iyi bütçe performanslarından birini yakaladık. Bu yüksek performans, kesinlikle çok önemli bir başarıdır.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin bütçe açığının GSYH’ye oranında, gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ekonomiye göre çok daha olumlu performans gösterdiğini kaydeden Nebati, “Bu yıl sadece bütçe açığını düşürmekle kalmadık, mesnetsiz bazı iddiaların tam aksine faiz harcamalarının bütçe içindeki payını da azalttık. 2022 başlangıç bütçesinde yüzde 13,7 olarak öngörülen faiz giderlerinin bütçe içindeki payını yüzde 10,6’ya düşürdük.” diye konuştu.


NTV’yi sosyal medyadan takip edin

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.